Авзалова Альфия Авзаловна
Певица, народная артистка ТАССР (1970), заслуженная артистка РСФСР (1983)
Содержание
И.А. Гилязов (автор идеи, сценарист и ведущий). Альфия Авзалова. 2020
Куратор проекта, руководитель рабочей группы – Б.Л. Хамидуллин. Редакционный совет: И.А.Гилязов (председатель), Л.М.Айнутдинова, М.З.Хабибуллин, Б.Л.Хамидуллин, Р.В.Шайдуллин, Ф.Г.Ялалов. Режиссер, продюсер – Р.И.Хабибуллин. Художник – Г.Р.Давлетьянова. Переводчики на татарский язык – Ф.Р.Бадрутдинова, И.Х.Халиуллин. Институт татарской энциклопедии и регионоведения Академии наук РТ
Биография
15 января 1933 г., деревня Кабан Калтасинского района Башкирской АССР – 15 июня 2017 г., Казань.
А.А.Авзалова пришла на профессиональную эстраду из художественной самодеятельности. Ее творческому становлению способствовали А.Ключарёв, З.Ахметова, Р.Тимерханова.
С 1957 г. А.А.Авзалова – артистка Татарской филармонии.
Первый значительный успех певице принесли выступления на Декаде татарского искусства и литературы в Москве (1957) в качестве солистки Государственного ансамбля песни и танца ТАССР.
Творчество
Самобытный стиль А.А.Авзаловой определили синтез народных вокальных традиций и особенностей современного эстрадного исполнительства, ярко выраженный национальный колорит, эмоциональность и искренность, звучность и красота голоса.
Одна из лучших исполнительниц татарских народных песен «Шахта», «Гөлҗамал», «Өй артында шомыртым», «Сарман», «Минзәлә», «Казан сөлгесе», «Зөләйхә», «Шәл бәйләдем», песен татарских композиторов Ф.Латыпова, С.Садыковой, А.Монасыпова, Ф.Ахмадиева, Л.Айтуганова, В.Ахметшина, З.Гибадуллина, М.Имашева и др.
Концертные программы певицы включали башкирские, казахские, узбекские, азербайджанские и другие народные песни. А.А.Авзалова освоила обширный репертуар песен народов мира (индийских, арабских, персидских и др.).
Выступала на радио, телевидении. Гастролировала в Москве, Уфе, Ташкенте, по городам Сибири, Дальнего Востока и др.
Награды
А.А.Авзалова – лауреат Всероссийского конкурса артистов эстрады в Москве (1961); Государственной премии ТАССР им. Г.Тукая (1992).
Награждена орденом Трудового Красного Знамени.
Сочинения
Үзем турында: җыр, сәхнә – минем тормышым, язмышым. Казан, 1995.
Литература
Семёнов Г. Татарский соловей // Театральная жизнь. 1964. № 6.
Зайнашева Г. Альфия Авзалова // Народные артисты. Казань, 1980.
Зәйнәшева Г. Кәккүк // Казан утлары. 1970. № 3.
Юсупова Р. Күктә йолдызлар атыла // Азат хатын. 1988. № 5.
Авзалова Альфия Авзаловна
Биография Авзаловой Альфии Авзаловны
Авзалова Альфия Авзаловна – татарская эстрадная певица.
Альфия Авзалова родилась 15 января 1933 года в маленьком селе Актаныш (Актанышский район, Республика Татарстан). Когда девочке было всего 5 лет от роду, скончалась ее мама. Вскоре на фронте во время Великой Отечественной войны погиб и отец Альфии. Воспитанием будущей звезды татарской эстрады занялась ее родная тетя по материнской линии.
В очень юном возрасте – в 15 лет – Альфия Авзалова, обладающая уникальными вокальными данными, заняла место солистки Татарского государственного ансамбля песни и танца. В репертуар молодой певицы вошли народные песни – как старинные, так и современные, – а также произведения известных композиторов той поры. Профессиональному пению и нотной грамоте Альфия училась в художественного руководителя Татарской Государственной филармонии имени Габдуллы Тукая Волковой Раисы Каримовны.
Спустя год после начала работы в ансамбле Альфия поступила в музыкальное училище. Однако уже через восемь месяцев девушке пришлось прервать обучение – она сорвала голос. Когда недуг был побежден, Авзалова самостоятельно восстановила утраченные знания и навыки и вернулась в родной коллектив.
Вскоре Альфия Авзалова создала свою собственную концертную группы. В ее состав вошли эстрадный инструментальный ансамбль «Казан утлары» (орган, гитара, клавиши и синтезатор), руководителем которого был Карим Габидуллин, и танцевальная команда. Альфия и ее музыканты гастролировали по многим республикам, городам, селам. За двухмесячный тур Альфия могла выступить перед публикой более 100 раз.
В 1957 году Альфия Авзаловна была высоко оценена москвичами. Певица блестяще выступила на Декаде татарского искусства и литературы.
Первым мужем Альфии был простой солдат, выдававший себя за офицера. Альфия вышла за него замуж из жалости уже после того, как обман был раскрыт, и, как она рассказывала в одном интервью, в течение первых четырех месяцев совместной жизни не подпускала его к себе. В браке родились две девочки.
Уйдя от первого супруга, оставив ему свою же однушку в Казани и забрав детей с собой, Авзалова поселилась вместе со своей бабушки. После развода у Альфии был роман с советским певцом Ильгамом Шакировым. Собственно, именно он и уговорил Авзалову развестись с мужем. Однако предложения Шакиров так и не сделал. Как потом выяснилось, Ильгама напугал «багаж» Альфии – дети и бабушка.
Когда Альфие Авзаловой было 32 года, за ней начал ухаживать Юсуф, двадцатичетырехлетний бас-гитарист из ее музыкального коллектива. Юсуф ходил за певицей по пятам целый год, после чего они начали жить вместе. Спустя 20 лет влюбленные расстались. Инициатором разрыва была Альфия – он заявила, что Юсуф еще молод, а она стареет, поэтому он должен уйти от нее, найти себе подходящую партию, создать семью и завести детей.
15 июня 2017 году Альфия Авзалова скончалась в результате инсульта. Последние годы жизни артистка тяжело болела.
18 июня состоялись церемония прощания с певицей и ее похороны. Могила Авзаловой находится на Ново-Татарском кладбище в Казани.
Әлфия Авзалованың тормыш юлы һәм иҗаты
Әлфия Авзалова 1933 елның 15 гыйнварында ТАССРның Актаныш районы Актаныш авылында туган. Балачактан тулы ятимлек ачысын татый: әнисе, нәни Әлфиягә нибары 5 яшендә дөнья куя. Әтисе Бөек Ватан сугышында һәлак була. Кызчыкны әнисенең сеңлесе тәрбияли.
Балачагы Бөек Ватан сугышы елларына туры килгәнлектән, мохтаҗлыкта үтә. Әлфия Авзалова үзе истәлекләрендә, ачлыктан үлмәс өчен, әбисе белән качып кына бодай урларга колхоз басуына йөргәннәре турында сөйләгән. Әбисе кызга малайлар чалбары киертеп, тезләре турысында бау белән бәйләп, чалбар балагына бодай сала торган булган. Өйгә кайтып җиткәнче, бодай ярмалары кызның тезләрен суеп бетерә торган булган. Әмма ул, әбисен борчымыйм, дип еламаган, түзгән.
Үзешчән сәнгать эшчәнлегендә актив катнашуы өчен, аны район комитетыннан Казанга җибәрәләр. Авыл кызы әкренләп Татарстан башкаласын яулый. 1952 елда Әлфия Авзалова Татар дәүләт Җыр һәм бию ансамбле солисткасы була. Вокал осталыгына Әлфия Авзалованы ул вакытта Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә сәнгать җитәкчесе булып эшләгән Рәйсә Волкова өйрәткән.
Анда бер ел эшләгәннән соң, музыка училищесына керә, әмма 8 айдан тавышы югала. Тавышын кире кайтаргач, ансамбльгә кире кайта. Тиздән Татар дәүләт филармониясенең сәнгать җитәкчелеге киңәше буенча, үзенең концерт группасын булдыра. Бу төркемгә Кәрим Габидуллин җитәкчелегендәге орган, гитара, клавишалы уен кораллары һәм синтезатордан торган «Казан утлары» эстрада уен кораллары ансамбле һәм бию группасы кергән була.
64 яшендә катлаулы операция кичерә, әмма төшенкелеккә бирелми. Көч туплагач, тернәкләнгәч, яңадан 400дән артык концерт куя.
Дөньяның 14 телендә җырлаган җырлары бар. Аның иҗади үсешенә Александр Ключарев, Зөләйха Әхмәтова, Разия Тимерханова кебек шәхесләр өлеш керткән.
1957 елда Мәскәүдә «Татар сәнгате һәм әдәбияты декадасы»нда ясаган чыгышы Әлфия Авзаловага зур уңыш китерә. «Казан утлары» анасамбле белән берлектә, Урта Азия һәм Балтыйк буе республикаларына гастрольләр белән барган. Мәскәү, Ленинград һәм Россиянең күп кенә шәһәрләрендә, Татарстан һәм Башкорстан нефтьчеләре, КамАЗны төзүчеләр, авыл хезмәтчәннәре алдында да чыгыш ясаган ул. 2-3 айга сузылган һәр гастролендә тамашачысын 100дән артык концерт белән сөендерә алган.
Әлфия Авзалова белән хушлашу 17 июнь (шимбә) көнне Казанда, Г.Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе бинасында узачак. Ишекләр 8.30 сәгатьтә ачыла, рәсми чара сәгать 10.00да булачак. Артистка шәһәрнең Яңа Татар бистәсе зиратында җирләнәчәк.
Авзалова Әлфия Авзал кызы
(1933 елның 15 гыйнваренда Башкортстан Республикасының Калтасы районындагы (хәзер Краснокама районы) Яңа Кабан авылында туа. 2017 елның 15 июнендә Казанда вафат була.
Әлфия Авзалованың тормыш юлы һәм иҗат эшчәнлеге:
Әлфия Авзалова 1933 елның 15 гыйнваренда Башкортстан Республикасының Калтасы районындагы (хәзер Краснокама районы) Яңа Кабан авылында туа. Әлфиягә 5 яшь, сеңлесе Флүрәгә 3 яшь тулганда, кызлар әтисез дә, әнисез дә кала. Алар Актанышта тәрбияләнә.
Ул кечкенәдән моңлы бала булып үсә. Үсә төшкәч, төрле районкүләм мәдәни чараларда катнаша башлый, тәүге җиңүләрен яулый.
Әлфия Авзалова 1951 елны Казанга килеп Г.Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә эшкә керә. Ансамбльдә ике ел эшләгәннән соң, ул музыка училищесына укырга керә. «Төрлесе төрлечә укыта: берсе миннән халыкчан җырлавымны таләп итә, икенчесе опера җырчысы итеп укытмакчы», – дип яза ул соңрак бу хакта «Үзем турында» дигән китабында. Училище директоры Ильяс Әүхәдиев табигый тавышын саклауны, үзлегеннән уку-өйрәнүне киңәш иткәч, ул кире филармониягә кайта, 1953 елда эстрада бүлегенә күчә.
1957 елда Мәскәүдә узган Татарстан Республикасының сәнгать һәм әдәбият декадасында Әлфия Авзалова да чыгыш ясый. Аның җырлавын мәскәүлеләр югары бәяли.
1960 елда филармония җитәкчелеге тарафыннан Әлфия Авзалова һәм Илһам Шакиров катнашында «Сәхнәдә – яшьләр» дигән төркем оештырыла. Әлеге төркем бик уңышлы чыга, һәр җирдә көтеп алына.
Бу төркем таркалганнан соң, Әлфия Авзалова яңа иҗат дулкынында рухланып, «Казан утлары» дигән эстрада ансамбле оештыра. Шул рәвешле ул, татар сәнгатендә эстрада юнәлешенә нигез сала. Инструменталь төркемнән тыш, ансамбльгә солист үзе, нәфис сүз осталары, биючеләр дә керә. Шушы бердәм, сәләтле иҗат әһелләреннән тупланган бригада белән ул төрле шәһәрләр, авыллар буйлап гастрольләргә йөри башлый.
Әлфия Авзалова һәр җырын йөрәге аша үткәреп, тамашачы күңеленә барып җитәрлек итеп башкаруы белән бөтен дөньяга сибелеп яшәүче миллионлаган татар өчен легендар җырчыга әверелә.
2003 елдан башлап Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе коллективы Әлфия Авзалованың туган көн юбилейлары уңаеннан концертлар уздыра һәм 2013 елга кадәр анда легендар җырчы үзе дә катнаша.
Әлфия Авзал кызы Авзалова 2017 елның 15 июнендә озакка сузылган авырудан соң вафат була (хушлашу мәрәсиме Г.Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә үткәрелә), Казанның Яңа Татар бистәсе зиратында җирләнә. 2018 елның 15 гыйнварында филармониядә җырчыны искә алу кичәсе уздырыла.
Әлфия Авзалова башкарган иң күренекле музыкаль әсәрләр
Татар халык җырлары:
«Авыл көе»
«Агыйдел каты ага»
«Ай, җаныем, суларда»
«Ак калфак»
«Актаныш басмалары»
«Арча»
«Ашхабад»
«Әллүки» (Г.Тукай сүз.)
«Әпипә»
«Бөрлегәнем – бер генәм»
«Вәгъдә»
«Гармунчыга»
«Дим буе»
«Җаныем, бәгърем»
«Җомга»
«Зиләйлүк» (Г.Тукай сүз.)
«Их, карап торулары»
«Казан сөлгесе»
«Китәм, дисең»
«Кошлар кебек»
«Күбәләгем»
«Минзәлә»
«Сагыну»
«Сания апа»
«Сәрвиназ» (Ә.Ерикәй сүз.)
«Сибелә чәчем»
«Шахта»
«Ямьле Агыйдел буйлары»
һәм башкалар.
Композиторлар әсәрләре:
«Аерылмагыз». (Ч.Зиннәтуллина муз., Г.Зәйнәшева сз.)
«Аккошлар». (Ф.Әхмәдиев муз., Р.Фәйзуллин сүз.)
«Бәхет». (А.Монасыйпов муз., Ә.Атнабаев сүз.)
«Беренче мәхәббәт». (С.Садыйкова муз., Ә.Рәшитов сүз.)
«Бик сагындым, авылым». (Р.Сафиуллин муз., М.Латыйфуллин сүз.)
«Йәнбикә». (Ш.Колбарисов муз., Р.Сафин сүз.)
«Казан кичләре». (С.Садыйкова муз., Х.Туфан сүз.)
«Картаямыни соң йөрәк?». (С.Ибраһимов муз., Г.Нуруллин сүз.)
«Кемгә салыйм башны таңнарда». (М.Имашев муз., Г.Ахунов сүз.)
«Кичер мине, әнкәй, гафу ит». (Р.Хәсәнов муз., Г.Идрисов сүз.)
«Кукмара». (М.Имашев муз., Г.Зәйнәшева сүз.)
«Кыр казлары киткәндә». (Ә.Бакиров муз., Г.Рәхим сүз.)
«Кышкы романс». (Р.Хәсәнов муз., Н.Нәҗми сүз.)
«Оныттың бугай». (Г.Ильясов муз., Г.Рәхим сүз.)
«Сагыну җыры». (Р.Хәсәнов муз., Г.Идрисов сүз.)
«Сандугач керде күңелгә». (И.Хәбибуллин муз., Р.Әхмәтҗанов сүз.)
«Сәяхәтче җыры». (З.Гыйбадуллин муз., Г.Зәйнәшева сүз.)
«Син кайтмадың». (М.Мозаффаров муз., С.Урайский сүз.)
«Синең өчен». (Г.Ильясов муз., Җ.Дәрзаман сүз.)
«Сине уйлап янам». (С.Ибраһимов муз., И.Юзеев сүз.)
«Сок буйлары». (М.Имашев муз., Һ.Сафина сүз.)
«Солдатым». (С.Садыйкова муз., М.Ногман сүз.)
«Тамчылар». (А.Монасыйпов муз., Г.Зәйнәшева сүз.)
«Туган авылым». (Т.Шәрипов муз., Н.Иделбай сүз.)
«Туган җирем – Татарстан». (А.Ключарев муз., Г.Зәйнәшева сүз.)
«Үз илемдә». (С.Садыйкова муз., Г.Зәйнәшева сүз.)
«Чәчәкләр уяныр». (Р.Хәсәнов муз., Р.Мөслимов сүз.)
«Хушлашырга ашыкма». (Р.Гатауллин муз., Ф.Сафин сүз.)
«Һаман да көтәсең». (С.Ибраһимов муз., Р.Закиров сүз.)
«Чыгарсыңмы каршы алырга?». (В.Әхмәтшин муз., Д.Гарифуллин сүз.)
«Ялгыз аккош күлләрдә». (Р.Хәсәнов муз., Р.Ханнанов сүз.)
«Яшьлегем тугае». (З.Гыйбадуллин муз. Ф.Шәфигуллин сүз.)
«Яшьлегем хисләре». (Ш.Мәҗитов муз., Г.Сәгыйдуллин сүз.)
«Әниемә». (Ш.Калдаяков муз., Г.Каербеков сүз.) һәм башкалар.
Гастроль-концерт эшчәнлеге
Гастрольләр барышында йөздән артык концерт биргән мәшһүр җырчыны татар халкы гына түгел, бөтен Россия халкы үз итә, ярата.
1959 елны Әлфия Авзалованы Мәскәүгә дөнья халыклары җырларын башкарырга өйрәнү өчен җибәрәләр һәм ул анда СССРның халык артисты, бөтен дөньяга танылган данлыклы Ирма Яунземда белем алып кайткач, репертуарын чит ил җырлары белән баета, хәтта кытайча Мао Цзедун турында мактау җыры да башкара, дөнья халыклары җырларын туплаган яңа концерт программалары әзерли. Корея, кытай, гарәп, һинд, индонезия, фарсы һәм башка халыклар җырларын пропагандалаганы өчен җырчы Тынычлыкны яклау буенча Совет комитетының мактау грамотасы белән бүләкләнә (1960). Ул, шулай ук, үзбәк, азәрбайҗан, каракалпак, башкорт җырларын башкара һәм тыңлаучылар күңелендә онытылмас эз калдыра. Аның репертуарында 200 дән артык халык җыры, татар композиторларының 500 дән артык әсәре, 17 чит телдә башкарган җырлар бар.
Ярты гасырдан күбрәк иҗат гомере дәвамында җырчы Татарстан, Башкортостан һәм Себер нефтьчеләре, КамАЗ төзүчеләре каршында концертлар куя, республиканың барлык авыл, район һәм шәһәр клубларында, Россиянең һәм Советлар Союзының бик күп калаларында, союздаш республикаларда, чит илләрдә – Кытайда, Чехословакиядә, Венгриядә гастрольләрдә була. Тамашачы аны һәрчак көчле алкышларга күмә. Җырчы иҗатының соңгы (1990-2000) елларында да Россиянең бик күп шәһәрләрендә гастрольләрдә була.
Музыкант-аккомпаниаторлары:
«Казан утлары» инструменталь ансамбле артистлары – талантлы музыкантлар: Вадим Венедиктов (ансамбльнең музыка җитәкчесе, гитара, рояль), Юсыф Вәлитов (бас-гитара, контрабас), Николай Вележинский (бас-гитара), Геннадий Кляузов (ансамбльнең музыка җитәкчесе, ритм-гитара), Алексей Черкасов (саксофон), Рим Кәлимуллин (кларнет), Игорь Иванов (саксофон), Рафик Аганов (рояль), Наил Хәсәнов (бәрмә уен кораллары), Кәрим Габидуллин (ансамбльнең музыка җитәкчесе, соло-гитара, синтезатор), Виталий Самойлов (бәрмә уен кораллары), Анатолий Ведерников (бас-гитара), Геннадий Евстегнеев (бәрмә уен кораллары), Игорь Иванов (саксофон); танылган баянчылар: Мохтар Әхмәдиев, Зиннур Гыйбадуллин, Илдар Җаббаров, Рифкат Гомәров, Фәнис Гыйльметдинов, Хәйдәр Сафин, Ринат Сибгатуллин, Ганс Сәйфуллин, Рамил Курамшин, Кирам Сатиев һәм башкалар озак еллар Әлфия Авзалованың аккомпаниаторлары булалар.
Мәңгеләштерү
2003 елда Казан шәһәренең Бауман урамында «Йолдызлар аллеясы» ачыла, анда Әлфия Авзалова исеме язылган гранит плитә урнаштырыла.
2009 елда җырчының тормышы һәм иҗаты турында «Моң патшабикәсе» дигән («Царица песни») документаль фильм төшерелә, сценарий авторы – Р.Батулла.
2015 елда Казанда Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе бакчасында Әлфия Авзалова хөрмәтенә легендар җырчының үзе катнашында исемле чыршы утыртыла.
2018 елның октябрендә Әлфия Авзалова фонды тарафыннан Казанда Әлфия Авзалова исемендәге беренче халыкара фестиваль-конкурс үткәрелә. Анда Татарстаннан һәм Россиядән 500, АКШ, Кытай, Индия, Мисыр, Үзбәкстан кебек чит илләрдән 40 кеше катнаша, гала-концерты «Пирамида» концерт залында уза.
2018 елның 16 августында Мәскәүдә Татарстан мәдәнияты көннәре уңаеннан, Асадуллаев йортында Әлфия Авзалова истәлегенә багышланган концерт уздырыла.
2019 елның 21 февралендә Казан Ратушасында «Әлфия Авзалова» китабын тәкъдим итү кичәсе үткәрелә.
2019 елда Казанның Киров районындагы «Салават күпере» торак комплексындагы һәм Татарстанның Актаныш районындагы яңа урамга Әлфия Авзалова исеме бирелә.
2019 елда Хөкүмәтебез һәм Татар дәүләт филармониясе тарафыннан Әлфия Авзалова яшәгән йорт (Т.Миңнуллин урамы, 8А йорт) диварына аның истәлегенә мемориаль такта эленә, каберенә һәйкәл куела (авторы – сынчы Фәнил Вәлиуллин).
2019 елда Актанышта интернат-гимназиядә Әлфия Авзаловага багышланган интерактив музей, 2020 елда Әлфия Авзалова һәйкәле ачыла. (авторы – сынчы Фәнил Вәлиуллин).
Әдәбият (Ә. Авзаловага багышланган китаплар, альбомнар):
1. «Үзем турында». Авторы – Әлфия Авзалова. – Казан: Татарстан китап нәшрияты, 1995.
«О себе» (на татарском языке). Автор – Альфия Авзалова. – Казань: Татарское книжное издательство, 1995
2. Әлфия Авзалова: истәлекләр, әңгәмәләр, мәкаләләр. Төзүчесе – Рабит Батулла. – Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2007.
Альфия Авзалова: воспоминания, интервью, статьи (на татарском языке). Составитель – Рабит Батулла. – Казань: Татарское книжное издательство, 2007
3. Әлфия Авзалова: истәлекләр (фотолар, ноталар, mp3 форматындагы диск белән, (100 җыр). Төзүчесе – Зөлфия Нигъмәтҗанова-Авзалова. – Казан: «Халкыбыз мирасы» нәшрияты, 2019.
Альфия Авзалова: воспоминания (на татарском языке, фото, ноты, прилагается mp3-диск, из100 песен). Составитель – З. Нигъмедзянова-Авзалова. – Казань: Издательство «Халкыбыз мирасы», 2019.
4. Биография и творческий путь Альфии Авзаловны Авзаловой (книга на русском и английском языках). Составитель: Зульфия Авзалова Нигмедзянова.– Казань: Издательство, 2020
Грампластинкалар:
1. Альфия Авзалова. Татарские народные песни: «Гөлҗамал», «Әйтче, дөресен», «Яшь наратлар», «Авыл көе», «Болын», «Кичке уен», «Тәнәкәй» (башкирская народная песня). Р.Гумеров (баян).
2. Поет Альфия Авзалова. Татарские народные песни. Р.Гумеров (баян).
3. Поет Альфия Авзалова. Татарские и башкирские народные песни. Р.Гумеров (баян). 1972 год.
4. Поет Альфия Авзалова. «Безнең күңелләр» (Л.Айтуганов – сл.нар.), «Язгы җыр» (З.Гибадуллин – Г.Зайнашева), «Күл буена килсәң иде» (З.Гибадуллин – Г.Зайнашева), «Төнбоек» (Л.Айтуганов – И.Юзеев), «Күңелләрем сине эзли» (Ф.Ахмадеев-сл.нар.). З.Гибадуллин (баян), «Идел кызы» (АКлючарев – Г.Зайнашева), казахские народные песни, индийские народные песни. Инструментальный ансамбль п/у В.Венедиктова.
5. Альфия Авзалова. «Идел кызы» (А.Ключарев – Г.Зайнашева), «Кайтам инде» (С.Садыкова–И.Юзеев). Инструментальный ансамбль п/у. В.Венедиктова.
6. Альфия Авзалова. «Язгы җыр» (З.Гибадуллин – Г.Зайнашева), «Күл буена килсәң иде» (З.Гибадуллин и И.Якубов – Г.Зайнашева). З. Гибадуллин (баян)
7. Альфия Авзалова. «Бәхет кошым» (З. Гибадуллин – Г. Зайнашева), «Төнбоек» (Л.Айтуганов – И.Юзиев). З. Гибадуллин (баян).
8. Альфия Авзалова. «Өзелә бит үзәгем» (Р.Ибрагимова, сл.нар.), «Хатфа» (татарская народная песня). Р.Гумеров (баян).
Дискография:
Музыкальный Альбом «Альфия Авзалова» (включающий два диска и книгу: 100 песен Альфии Авзаловой МР4 CD и DVD), 2018 г.
Причина смерти легенды татарской эстрады Альфии Авзаловой
Певица Альфия Авзалова, которую называют легендой татарской эстрады, скончалась 15 июня 2017 года в возрасте. 84 лет. Причиной смерти стало нарушение кровообращения мозга. Альфия всю жизнь посвятила музыке, исполняла народные песни, романсы, оперные композиции на татарском, казахском и русском языках. Авзалова способствовала сближению татарской и русской культур, в 2018 году провели музыкальный фестиваль ее имени.
Причина смерти Альфии Авзаловой никого не удивила. Знаменитая татарская певица последние несколько лет тяжело болела и практически не выходила из дома. Ей было 84 года. Женщина скончалась от нарушения мозгового кровообращения. Однако родные и близкие исполнительницы до последнего верили, что Альфия поправится.
Дата и причины смерти
Известно, что пожилая звезда до последней минуты находилась в сознании и много общалась с навещавшими ее родными, близкими, поклонниками.
Начальство филармонии, в которой трудилась артистка до выхода на заслуженный отдых, узнав о госпитализации Авзаловой, позаботилось о том, чтобы ее поместили в хорошую палату, напоминающую гостиничный номер. Смертельно больная артистка больше всего обрадовалась телевизору. Родные вспоминают, что она с радостью смотрела его в последние дни, хотя бы на время забывая про свою болезнь.
Рисунок 1. Примадонна Татарстана
Где похоронена
Исполнительница была похоронена на Казанском Татарском кладбище. Там же нашли последний приют многие ее родственники и знакомые. Во время церемонии прощания поклонники в последний раз подарили любимой исполнительнице бурные аплодисменты. На похоронах присутствовали:
Также на церемонии прощания присутствовали танцоры, музыканты и бек-вокалисты, в разное время выступавшие в аккомпанировавших Авзаловой ансамблях.
Краткая биография Альфии Авзаловой
Звездным часом знаменитой певицы стал Московский фестиваль татарского искусства в 1957 году. Авзалова покорила публику своим голосом (альт с «бархатным» тембром) и вскоре стала одной из самых востребованных артисток республики Татарстан.
Детство и юность, учеба
Альфия рано осиротела и воспитывалась в семье тети. Окончив школу, она поступила на работу в Татарский ансамбль песни и пляски. В репертуар ансамбля входили:
Параллельно с работой артистка посещала занятия в музыкальном училище.
Популярность
Расцветом творчества Авзаловой можно считать 1960-е годы. В это время она активно гастролировала, давала концерты для нефтяников и сельских жителей, каждый год ездила по России и Средней Азии с новыми концертными программами. Однажды певица дала более 100 концертов за два с половиной месяца.
Друзья, знакомые
Певица была всегда окружена друзьями. Известно, что в последние годы у нее сложились особенно теплые отношения с директором местной филармонии Кадымом Нуруллиным. Также певица всегда с нежностью вспоминала своего первого педагога по вокалу Раису Волкову. Именно ей Авзалова во многом обязана своей известностью и сложившейся манерой исполнения.
Рисунок 2. Главная звезда Татарстана.
Это интересно! В Татарстане не принято называть пожилых людей по отчеству, однако к имени самых уважаемых людей добавляют приставку «ага», которая означает «старейший», «мудрейший». Родные, близкие и поклонники называли Авзалову «Альфия-ага», демонстрируя свое почтение к ее таланту и заслугам.
Личная жизнь
Личная жизнь исполнительницы, к сожалению, не сложилась. Первый муж бросил ее с двумя детьми. Потом наступило время романа с Ильгамом Шакировым, популярным советским вокалистом. Однако, предложения руки и сердца Альфия от него так и не дождалась. После этого последовал долгий период отношений с Юсуфом – гитаристом аккомпанирующего коллектива. Однако через 20 лет пара распалась – сказалась разница в возрасте, певица была на 8 лет старше своего избранника.
Песни в ее исполнении
Исполнительница активно записывала свое творчество на пластинки. В ее репертуар входили в основном татарские и казахские песни. Однако, известно, что примадонна пела на 16 языках мира, включая русский. Она отдавала предпочтение музыке в этническом стиле, но на концертах исполняла, в основном, эстрадный репертуар.
Рисунок 3. Певица с богатым репертуаром и чудесным голосом.
Когда знаменитая исполнительница покинула этот мир, ее оплакивали и в России, и в Татарстане. Своим творчеством Авзалова способствовала сближению российский и татарской культур; она привнесла нотку экзотики в классическую советскую эстраду. Почитатели таланта этой неординарной певицы до сих пор с удовольствием слушают старые, проверенные временем хиты в ее исполнении. В 2018 году в Казани прошел первый Международный фестиваль-конкурс имени Авзаловой. В нем было восемь номинаций, в том числе народное, академическое и джазовое пение.
